قلت غولوط!! ننویسیم!!

3- قلت غولوط!! ننویسیم!!: با توجّه به اینکه محیط مجازی و استقبال قشر عام و عموما کمسواد (از لحاظ ادبی) باعث بروز غلطنویسیهای وحشتناک و گسترده در بین وبلاگنویسان ما شده است؛ بر آن شدم که در هر شماره با ذکر یک غلط و اصلاح آن تأکیدی بر جنبه آموزشی وبلاگ نیز داشته باشم:
دیدگان یا دیده گان!!: چندروز پیش برای خواندن شعر دوست عزیز و شاعر خوب «علی کریمی کلایه» (که البته مدّتیست به خاطر تهمتی که به من زده مستوجب «سقط من العینی» گردیده است) به سایت پربار «عروض» رفته بودم که چشمم به این اشتباه وحشتناک روشن شد! کلمه «دیدگان» به همان شکل غلط بالا درج شده بود. موضوع را تذکر دادم و فکر کردم اشتباه تایپی است اما بعدا مشخص شد مسؤول بخش شعر تعمدا این غلط را مرتکب شدهاند!
قبل از این هم در دو وبلاگ کلمه «زندگی» را با همین اشتباه دیده بودم که البته یکی از آن دوستان ذکر کرد که یک برخورد حسّی و سهوی بوده است که من کاملا قانع شدم. اما جالبتر اینکه دیگری که متاسفانه یکی از اساتید دانشگاهی ما نیز هست بر این غلط خود تأکید داشت.
موضوع، سوءتفاهمی بسیار ساده است: ما در فارسی دو چیز مختلف با شکلی یکسان داریم یعنی «مصوت کسره به شکل ه و ـه» (مثل انتهای کلماتی نظیر «دقیقه» و «دایره») و «صامت ه و ـه» (مثل انتهای کلماتی نظیر «شاه» و «گره»)! ما در زبان فارسی هیچگاه «مصوتهای کوتاه» را نمینویسیم. اما به خاطر شباهت بسیاری از کلمات عربی در صورت ننوشتن کسره انتهایی آن را کماکان مینویسیم وگرنه «دقیق و دقیقه» را باید «دقیق» مینوشتیم!
اما وقتی کلمهای مثل «دیدگان» یا «زندگی» را داریم. کسره به راحتی خوانده شده و هیچ مشکلی در تلفظ آن وجود ندارد و این به خاطر حرف کمکی «گاف» میباشد. پس دیگر نوشتن «کسره در میانه کلام» زائد، خلاف اصول زبان فارسی و کاملا غلط است. استاد «ابوالحسن نجفی» در کتاب «غلط ننویسیم» این موضوع را بهتر و علمیتر از من شرح داده است. تمامی اساتید ویراستاری نیز بر این قاعده تأکید میورزند. یادمان باشد که حتی این موضوع غلط مصطلح نیز نیست که توجیهی بر اینگونه نوشتار باشد. مطمئنا میراث هزاران ساله ادبیات فارسی تنها به دست ما میتواند حفاظت شود با رعایت همین نکات کوچک و راحت نه معادلهایی احمقانه نظیر «رایانه!» و «پیامک!!»
در پست بعدی به اشتباه در نوشتن کلمات عربی تنویندار نظیر «اصلا ً» و... میپردازیم.
سید مهدی موسوی
پ. ن
با تشکر از آقای سید مهدی موسوی بابت اهمیتی که برای این مسئله قائل بودند. البته جواب، در صورت تمایل به عهدهی مسئول همان بخش است.
مسئلهی غلطنویسی هم مورد قابل تاملی است و حالا که بازار آموزش گرم است ما هم یک چیزی بچسبانیم و آن هم رعایتکردن «فاصله و نیمفاصله» در نوشتار است. اما چون پیش از این آقای رضا شکرالهی خیلی ساده و بدون دنگوفنگ زحمتش را کشیده و متن آن نیز در وب موجود است، توضیح بیشتر جایز نیست.
مسئلهی بعدی رعایتکردن کپیرایت مطالب در نشریات است، که البته چون ما خودمان از پیشتازارن رعایتنکننده در این عرصه هستیم جای بحثی باقی نمیماند بهجز اخلاق، که به لطف روشنفکری آن مسئله هم حل شده است.
۲۱ بهمن ۱۳۸۶ ۰:۰۲ قֽظֽ
نظرات ۱۳
آقای موسوی
شما این نوشته ی پایین را هم بخانید! این نوشته، پر است از نظرات این و آن در مورد خط فارسی و یا بهقولی عربیسامیفنیقیهندی، و میتواند کمکی باشد برای جلوگیری از بعضی دوبارهگوئیها:
http://rendeaalamsuz.blogspot.com/۲۰۰۸/۰۱/blog-post_۱۴.html
در ضمن، آیا شما از قصد "دیده گان" را مثل همینطوری که من با تمام فاصله نوشتم، بدون نیم فاصله نوشتی؟! این یک کار مثلن علمی نیست. وگرنه شما باید "دیدگان" را هم مینوشتید: "دید گان". اگه احتیاج به توضیح بیشتر داره، بفرمایید.
سلام وخسته نباشید.
در بلاگ نیوز به این مطلب لینک دادم.
Man motaghedam har kas har toor bekhad zendegi mikone che ba ghalat emlaie va che bedone oon hame eshteba mikonan hata shoma mage na bdyad ghalathaye bozorgo ke marbot be chizaye digas baresi kard dar zemn ye dast seda nadare
khak bar sare adabiyati ke to shaereshi va edeaye roshanfekrit mishe.az ye taraf miri dast bose rahbar az ye taraf dige khanomi ro ke to shabe sher az sheret entegad mikone be gast kotak zadan be samtesh hamle mikoni ya mikrofon ro to sorate khanome digei ke mojriye ye jalasast partab mikoni ya davari ro ke jayeze ro be to nadade kotak mizani... va baraye inke marof beshi az sob ta shab ro veblagha payam mizari vatablig mikoni ta marof beshi khak bar sare adabiyati ke to shaeresh bashi.
واقعا خاک بر سر من و ادبیات...
که هر روز یکی با اسم مستعار مزخرف می نویسد
و اظهار فضل می کند
و فردا با اسم مستعار دیگری فحاشی می کند
لعنت به من و ادبیات...
بد فهمی نشود
روی سخن من با آقای آقاگلی بود
واقعا" اینقدر فاصله و نیم فاصله مهم است که آدم به خاطرش در یک سایت ادبی
بی ادبی کند؟
جای تاسف دارد واقعن!
جناب مهدی موسوی که احتمالا سیادت مشتی کانه خودش را به دوش میکشد، چنین از نوشتن زندگی به شکل «زندهگی» برآشوبیده. اما خود فاصله و نیمفاصله را به نگارش کامپیوتری نسبت میدهد و سادهلوحانه آن را ندیده میگیرد. نه پسرجون... فاصله و نیمفاصله همچون «های غیرملفوظ» زندگی نیست که بتوان آن را عارض دانست. این جزو آیین نگارش فارسی است. توضیح بیشتر اینکه مثلا «افتادهاند» یک کلمه است که از دو واج افتاده و اند تشکیل شده. اما «افتاده اند» دو کلمه است. این ارتباطی به سلیقهی من ندارد که مینویسم لطفن و شما لطفا میخوانید. ذات فارسینویسی است؛ چه روی کاغذ و چه پشت مانیتور. شیرفهم شد؟
این یک. دوم این که دربارهی «میباشد» کاملن حق با آران است و این فعل را نمیتوان در جای «است» به کار برد؛ همچنان که نمیشود به جای «میشود» از «میگردد» استفاده کرد. البته این غزلبنویس جوان و بندگانش مختارند و کسی آنها را به این دلیل به پلیس معرفی نخواهد کرد. دورهی این ملانقطبازیها هم سرآمده و واقعن مایهی تهوع است. تهوعآورتر آن که کسی سر بحث را باز کرده که خود پایش میلنگد. این است که باید رویش ... آورد.
در مورد «مي باشد» كه من فرض مي كنم دوست ما شوخي كرده اند و جوابي نمي دهم!!
اما در مورد «سقط عن عيني» كاملا حق با دوست گرامي جناب گودرزي مي باشد
و من نيز به غلط بودن آن اشراف دارم
و اين مشكل از آنجا ناشي مي شود كه اين قسمت مطلب شوخي شخصي و... هست بين من و علي كريمي كه ماجرايي دارد
اما دوستان سايت عروض چون همكار بنده هستند و بي اطلاع بنده از وبلاگ شخصي ام اين مطلب را برداشته اند اين غلط در اينجا شكل بدي به خود گرفته است
وظيفه بنده بود كه خودم تذكر بدهم
از دوستان عروض خواهش مي كنم كه يا «سقط عن عيني» را اصلاح كرده يا كل اين قسمت را حذف كنند
چون شايسته نيست مساله و شوخي شخصي بنده و آقاي كريمي در يك سايت غيرشخصي انعكاس يابد
اي آقا! شما خودتان كه در همين متن يك اشتباه فاحش ويرايشي داريد كه! كلمه "مي باشد" كاملا غلط است. اين كلمه اي بوده كه در گذشته كاربرد داشته و الان اساسا هيچ كس نبايد از آن استفاده كند.
البته «سقط عن عینی» درست است، نه «سقط من العینی» (مضاف -که در این جمله، «عین» باشد- «ال» نمیگیرد)
در مورد حق کپی رایت که شما بیشتر از اینها حق بر گردن ما دارید
و مشکلی برای استفاده از مطلبم در سایت جدّا نبود و نیست
اما در مورد نیم فاصله و فاصله که ربطی به غلط نویسی و درست نویسی ندارد
و بیشتر در فن روزنامه نگاری و صفحه آرایی برای جدا نیفتادن بخشی از کلمه در هنگام صفحه آرایی به کار می رود
که چندان ربطی به رعایت قواعد نوشتار فارسی و... ندارد
در هر صورت از حسن توجه شما ممنونم
و اگر هم آن مطلب آمورشی را در وبلاگم نوشتم بیشتر جنبه آموزشی آن مدّ نظر بود
چون این غلط را همانطور که اشاره کردم متاسفانه در وبلاگ دیگری نیز مشاهده کرده بودم
امیدوارم دیگر در سایت خودمان از این سوتی ها نبینیم...
نظر شما پس از بررسی منتشر میشود.
نظر باید در مورد مطلب حاضر باشد
از كلمات ركیك و توهینآمیز استفاده نشود
نظر نباید جنبه تبلیغاتی داشته باشد
اگر نظر شما حذف گردید و یا منتشر نشد، حتما یكی از موارد بالا را رعایت نكردهاید
آقا ما هم بازي!من هم چندخطي درباره اين قلط غولوط نويسي ها نوشته ام دوست داشتيد بخوانيد دوست نداشتيد بخانيد!